Od odmian lokalnych po nowoczesne hybrydy: historia genetyki konopi
|
|
Czas czytania 4 min
Twój koszyk jest pusty
Kontynuuj zakupy0 artykuł
Jeszcze 59,00 € i dostawa jest bezpłatna!
Już zakupione: bibułki + próbki
|
|
Czas czytania 4 min
SPIS TREŚCI
Zanim pojawiły się odmiany CBD, takie jak Cherry czy Amnesia, istniały lokalne populacje konopi. Afganistan, Maroko, Tajlandia, Kolumbia – te lokalne odmiany dostarczyły część zasobów genetycznych, które stały się podstawą współczesnych selekcji, ale droga od lokalnej rośliny do współczesnej odmiany CBD jest długa.
Aby zrozumieć współczesną genetykę CBD, proponuję cofnąć się nieco w czasie.
Odmiana lokalna to populacja roślin uprawianych i selekcjonowanych przez wiele pokoleń w danym regionie. Niekoniecznie jest ona całkowicie jednorodna.
Może ona nawet charakteryzować się znaczną różnorodnością genetyczną. Różnorodność ta ukształtowała się pod wpływem klimatu, gleb, długości pór roku, praktyk rolniczych oraz pożądanych właściwości.
Odmiany afgańskie zajmują ważne miejsce we współczesnej historii konopi. Odmiany te rozwijają się w środowisku, w którym pory roku mogą być stosunkowo krótkie, a warunki klimatyczne zróżnicowane.
W programach selekcyjnych poszukiwano następnie niektórych cech związanych z tymi genotypami. Poszukiwano w szczególności roślin o bardziej zwartej budowie, stosunkowo szybko kwitnących lub zdolnych do wytwarzania kwiatostanów bogatych w żywicę.
Ale uwaga, nie zrozum tego źle: termin „Afghani” nie odnosi się do jednego, ściśle określonego profilu genetycznego. Badania poświęcone odmianom lokalnym pokazują również, że tradycyjne populacje były stopniowo krzyżowane z genami sprowadzonymi z innych regionów.
Maroko ma długą tradycję uprawy konopi, zwłaszcza w regionie Rif. Jednak również wśród lokalnej ludności pojawiły się obce odmiany tej rośliny.
Badania genetyczne poświęcone marokańskiej marihuanie i CBD w Maroku pozwoliły zidentyfikować specyficzne cechy niektórych genów związanych z biosyntezą kannabinoidów, a jednocześnie wykazały wpływ genetyki wprowadzonej w ostatnim czasie.
Populacje pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej ewoluowały w warunkach tropikalnych, znacznie różniących się od tych panujących w Afganistanie. Rośliny tradycyjnie uprawiane w Tajlandii charakteryzują się między innymi długimi cyklami kwitnienia oraz budową przystosowaną do panujących warunków środowiskowych.
Genetyka ta trafiła następnie do międzynarodowych sieci zajmujących się nasionami i selekcją.
Badania genomiczne wskazują zresztą, że niektóre populacje równikowe zajmują szczególne miejsce w historii genetycznej konopi, różniące się od wielu współczesnych odmian handlowych.
Ta sama logika ma zastosowanie w Ameryce Łacińskiej. Populacje kolumbijskie rozwijały się w warunkach równikowych i przyczyniły się do powstania wielu linii, które następnie wykorzystano w programach selekcyjnych.
Na przestrzeni dziesięcioleci odmiany te krzyżowano z roślinami pochodzącymi z innych regionów. W ten sposób nazwy geograficzne stopniowo przestały odnosić się do jednej konkretnej odmiany.
Wyobraź sobie teraz selekcjonera, który ma przed sobą kilka populacji. Może on poszukiwać rośliny, która wytwarza dużo kwiatów, innej, która szybko osiąga dojrzałość, jeszcze innej, która charakteryzuje się określonym profilem kannabinoidowym, lub takiej, której morfologia jest lepiej dostosowana do uprawy.
Krzyżuje niektóre rośliny, obserwuje ich potomstwo, zachowuje osobniki o pożądanych cechach, a następnie zaczyna od nowa. W ten sposób powstają linie i hybrydy.
Zasada ta nie dotyczy wyłącznie konopi. Jest to klasyczna metoda ulepszania roślin. Konopie charakteryzują się jednak wysokim stopniem heterozygotyczności i znaczną różnorodnością genetyczną, co sprawia, że selekcja jest szczególnie interesująca… ale też złożona.
Wraz z rozwojem technik genomicznych hodowcy dysponują obecnie dodatkowymi narzędziami do badania powiązań między roślinami, identyfikacji określonych markerów genetycznych oraz lepszego monitorowania poszukiwanych cech.
Przez długi czas selekcja komercyjna konopi skupiała się głównie na roślinach o wysokiej zawartości THC. Następnie zainteresowanie CBD zmieniło cele wielu programów selekcyjnych.
Wyzwanie staje się zatem inne: uzyskanie roślin zdolnych do produkcji dużej ilości CBD przy jednoczesnym zachowaniu poziomu THC zgodnego z obowiązującymi przepisami.
Naukowcy wyróżniają w szczególności kilka chemotypów Cannabis sativa w zależności od względnych proporcji THC i CBD.
Hodowcy mogą zatem krzyżować różne linie, wybierać osobniki odpowiadające poszukiwanemu profilowi, a następnie stopniowo ustabilizować niektóre cechy.
Obecne komercyjne odmiany CBD są zatem często wynikiem wieloletniej selekcji, a nie zwykłym powieleniem dawnej odmiany lokalnej.
Nazwa odmiany nie jest genetycznym dowodem tożsamości. Dwóch producentów może wprowadzać do obrotu rośliny pod tą samą nazwą, wykorzystując jednocześnie nasiona o różnym składzie genetycznym.
Nazwa może stać się nazwą handlową. Linia hodowlana może być krzyżowana, selekcjonowana, rozmnażana, przemianowana lub dystrybuowana przez różne podmioty. Z biegiem czasu nazwa może przetrwać, podczas gdy genetyka, która za nią stała, uległa zmianie.
Rzeczywista genetyka zależy od zastosowanej linii, jej stabilności, sposobu rozmnażania oraz wcześniejszych prac selekcyjnych.